In der Fuehrer's face

Propaganda om burgers bewust te maken
In der Fuehrer's Face
Racisme in Amerikaanse propaganda

Propaganda

Ook in Amerika werd er tijdens de Tweede Wereldoorlog propaganda gemaakt.

Deze les kan ingezet worden binnen het tijdvak “Wereldoorlogen”. In de les is al behandeld hoe Hitler aan de macht kon komen. Leerlingen zijn bekend met begrippen als racisme, antisemitisme en vervolging. Met behulp van deze opdracht gaan we kijken waar propaganda voor dient. Daarbij wil ik ook stilstaan bij de vraag of propaganda gevaarlijk is en of het dus wel gebruikt zou mogen worden.

Lesdoelen

  • Leerlingen kunnen uitleggen wat propaganda is en wat het doel is van propaganda.
  • Leerlingen kunnen een propaganda poster analyseren en duiden.
  • Leerlingen kunnen voor- en tegenargumenten geven voor het gebruik van propaganda.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er door beide zijden gebruik gemaakt van propaganda. Er zijn allerlei posters op het internet te vinden die burgers waarschuwen of voorlichten over tal van onderwerpen. Bekende onderwerpen zijn de waarschuwingen voor de vijand die meeluistert en de aanmaningen om harder te werken voor de oorlogsproductie.

Minder bekend is dat de studio's van Walt Disney en Warner Bros betrokken waren bij de Amerikaanse propagandamachine. In hun korte filmpjes spelen bekende helden als Donald Duck, Bugs Bunny en Daffy Duck de hoofdrol terwijl ze bekende Nazi-kopstukken belachelijk maken. In deze filmpjes wordt constant duidelijk gemaakt dat Amerika staat voor vrijheid, terwijl Nazi-Duitsland staat voor dictatuur, honger en ellende.

Maar wanneer je goed kijkt dan zie je dat er bijzonder veel vooroordelen en stereotypes voorbijkomen in deze propagandafilmpjes. De manier waarop de Duitsers worden afgebeeld spreekt boekdelen. Ook de manier waarop de Japanse soldaten worden neergezet is erg racistisch en heeft veel weg van de manier waarop nazipropaganda joden en andere mensen die in hun ogen minder waren, afgeschilderde.

Uitvoeren van de werkvorm

De les valt in drie delen uiteen omdat we eigenlijk ook drie doelen hebben. Eerst gaan leerlingen aan de slag met een opdrachtenblad met enkele afbeeldingen van Duitse propaganda. Het doel hiervan is dat ze begrijpen wat het doel was van de posters die de Nazi's overal in Duitsland lieten ophangen. Daarna laat de docent het propagandafilmpje Der Fuehrer’s Face zien. Wanneer je via Youtube zoekt op de naam van het filmpje dan krijgt je meerdere opties te zien. Het is dan slechts een kwestie van de beste eruit zoeken. Ook over dit filmpje zijn enkele vragen die de leerlingen moeten beantwoorden.

Als de tijd voorbij is, legt de docent het werkproces stil. De opdrachten worden nu kort besproken. Tijdens de nabespreking behandelt de docent kort de antwoorden van de leerlingen op de vragen. Het is van belang dat leerlingen de posters begrijpen en dat ze inzien wat het doel is van propaganda. Welke overeenkomsten zijn er tussen de Duitse posters en het Amerikaanse filmpje? In dit gedeelte moet vooral de aandacht worden gevestigd op het gebruik van stereotypes door beide partijen. Vervolgens ga je met de klas in discussie over de vraag of het niet schadelijk is om gebruik te maken van vooroordelen en stereotypes. Is alles geoorloofd wanneer je in oorlog bent met een ander land? Is er sprake van discriminatie of is dit een rechtvaardige manier om de vijand belachelijk te maken?